ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း မီဒီယာ နှင့် ေဖျာ်ေြဖေရး ကုမ္မဏီြကီး တုိင်းဝါနား (Time Warner ) ၏ လက်ေအာက်ခံ ireport.com မှ CNN သတင်းဌာန အတွက် ေရးသားခဲ့ေသာ ေရးသားချက်တွင်
ြမန်မာ စစ်အစုိးရသည် တုိင်းရင်းသား လူမျိုးစုများအား နှိပ်ကွပ်၊ ရှင်းလင်းေရး အတွက် သမုိင်းတွင်မည့် ဆုိက်ဘာ လက်နက် ( cyber weapon ) အသစ်ကုိ အသုံးချလာေြကာင်း ေရးသား ေဖါ်ြပ ပါရှိခဲ့သည်။ အဆုိပါ ြမန်မာ စစ်အစုိးရ၏ တုိင်းရင်းသား လူမျိုးစုများ အား နှိပ်ကွပ်၊ ရှင်းလင်းေရး အတွက် သမုိင်းတွင်မည့် ဆုိက်ဘာလက်နက် ( cyber weapon ) သစ်ဟု စွပ်စွဲ ေြပာဆုိခဲ့သည့် အရာမှာ ယေန့ ြမန်မာ့ အင်တာနက် ေလာကတွင် လူသုံးအများဆုံး ြဖစ်ေနသည့် မန္တေလး အေြခစုိက် ALPHA Co., Ltd ၏ ကွန်ပျူတာသံုး ေဇာ်ဂျီ စာလံုးစနစ်အား ဆုိုလိုခဲ့ြခင်း ြဖစ်သည်။
အဆုိပါ ေရးသားချက်ထဲတွင် ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း အင်တာနက်ကုမ္မဏီ တခုြဖစ်ေသာ ဂုိဂယ် (Google) သည် ယူနီကုဒ့် ၅.၁ ကုိ ၎င်းတုိ့၏ စနစ်များတွင် အြပည့်အဝ လုိက်နာ ကျင့်သုံးသွားမည်ဟု ဆုိခဲ့ေသာ်လည်း လက်ေတွ့တွင် ဂုိဂယ် (Google) ၏ ထုတ်ကုန်များ ြဖစ်ေသာ၊ ယူကျူ့ (Youtube)၊ ဂုိဂယ် ရှာေဖွေရးစနစ် (Search Engine)၊ ဘေလာ့ဂ်စေပါ့ (Blogspot) တုိ့တွင် လုိက်နာခဲ့ြခင်း မရှိေြကာင်း၊ ဂုိဂယ် ရှာေဖွေရး စနစ် (Search Engine ြဖင့် ရှာေဖွပါက ထွက်ရှိလာသည့် ရလဒ့် ၈၀% ေကျာ်သည် ေဇာ်ဂျီ ြဖစ်ေနြပီး၊ ဘေလာ့ဂ်စေပါ့ ( Blogspot) ြဖစ်ေြကာင်း၊ ေရးသားပါရှိခဲ့သည့် နည်းတူ ေဘာစ့်နီးယား (Bosnia)၊ ရဝမ်ဒါ (Rawanda)၊ ကုိဆုိဗုိ (Kosovo)၊ ထုိင်း၊ ေြမာက်ကုိရီးယား အေရးအခင်းများ၊ အေြခအေနများ ြဖင့် ခုိင်းနှုိင်း ေရးသားထားခဲ့သည်။
ထုိ့အတူ အေမရိကန် နုိင်ငံသားများ၏ အခွန်များြဖင့် ရပ်တည်ေနသည့် အေမရိကန် အသံလွှင့် ဌာနများ အုပ်ချုပ်ေရး ဘုတ်အဖွဲ့ြကီး {Broadcasting Board of Governors (BBG)} ၏ လက်ေအာက်ခံများ ြဖစ်သည့် ဗီွအုိေအ ြမန်မာသတင်းဌာန ( VOA, Burmese ) နှင့် လွတ်လပ်ေသာ အာရှအသံ ( RFA ) တုိ့၏ အွန်လုိင်း စာမျက်နှာများ ( webpages ) သည် နုိင်ငံတကာ အွန်လုိင်း ဆက်သွယ်ေရး ကွန်ရက်စံနစ် { World Wide Web (W3C) } လမ်းညွှန်ချက်များကုိ ေဖါက်ဖျက်ကာ ြမန်မာယူနီကုဒ့် စံ ကုိ လုိက်နာြခင်း မရှိသည့် ေဇာ်ဂျီ စာလုံး စံနစ်နှင့် ဘီအုိင်တီ-အာအဖ့်ေအ ( bit-rfa ) စာလုံး စံနစ်များကုိ လက်ခံ ကျင့်သုံးေန ေြကာင်းလည်း ထုိးနှက် ေရးသားထားခဲ့သည်။ အဆုိပါ အုပ်ချုပ်ေရးမှုးများသည် ထုိ ဆုိက်ဘာ လက်နက် ( cyber weapon ) သစ် ကုိ အားေပးေနြပီး၊ အေမရိကန် ပညာေရးဌာန sealang.net သည် ြမန်မာစာ ယူနီကုဒ့် စံကုိ လုိက်နာ ကျင့်သုံးထားေြကာင်း ေထာက်ြပ ေရးသားပါ ရှိသည်။
စစ်အစုိးရသည် တုိင်းရင်းသား လူမျိုးစုများအား နှိပ်ကွပ်၊ ရှင်းလင်းေရး အတွက် သမုိင်းတွင် မည့် ဆုိက်ဘာလက်နက် ( cyber weapon ) သစ် ကုိ စစ်အစုိးရ နည်းပညာ စီမံခန့်ခွဲမှု ဌာန ဒု ဗုိလ်ချုပ်ြကီး ြမင့်ေဆွ၏ စီမံချက်ြဖင့် တုိင်းရင်းသား လူမျိုးစုများ အေပါ် ဆုိက်ဘာနည်းပညာ ြဖင့် တုိက်ခုိက်ရန် စစ်အစုိးရ လက်ေဝခံ မန္တေလးအေြခစုိက် ALPHA Co., Ltd အား တာဝန်ေပးခဲ့ြခင်း ြဖစ်သည့်ဟု ယုံြကည်ရေြကာင်း ေရးသား ေဖါ်ြပခဲ့သည်။ မန္တေလး အေြခစုိက် ALPHA Co., Ltd ၏ တာဝန်ရှိသူ တဦးြဖစ်သည့် ဦးရဲြမတ်သူ ကေတာ့ အဆုိပါ စွပ်စွဲ ေရးသားချက် မထွက်လာမှီ ြမန်မာဘာသာြဖင့် ေရးသားထွက်ရှိလာသည့် အလားတူ ေရးသားချက် အေပါ်
ကွန်ပျူတာသံုး ေဇာ်ဂျီ စာလံုး စံနစ် စတုန်းက အဲဒီ ေနရာဘာမှ မရှိခဲ့ဘူး။ ေနာက် တိုင်းရင်းသားေတွ အတွက် အြခား နုိင်ငံေတွလို ေနရာ ေကာင်းေကာင်း မေတာင်းနုိင် ေဇာ်ဂျီ ကိုမုန်းတဲ့ စိတ် နဲ့ ပင့်ရစ်ဆွဲထိုးေတာင် မတူေအာင်ထည့် ေဇာ်ဂျီကို ေြပာချင်လို့ ေဇာ်ဂျီ ေနရာ ကို တိုင်းရင်းသား စာလံုးေတွ ထည့်ြပီး တိုက်ခိုက်တာ
ြဖစ်ေြကာင်း ြပန်လည်ေရးသား တ့ုံြပန် ထားခဲ့ဖူးသည်။
Myanmar Unicode & NLP Research Center လက်ေအာက်ခံ ကွန်ပျူတာသုံး ြမန်မာစာ စံနစ် ေဖါ်ေဆာင်ေရး သုေတသနအဖွဲ့၏ မှတ်တမ်းများ အရ
ြမန်မာတုိင်းရင်းသား ဘာသာများကုိ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဧြပီလ တွင် အဆုိတင်သွင်း ထားခဲ့ြပီး၊ ေမလ တွင် ယူနီကုဒ့် ကွန်ဆုိတီယမ် (Unicode Consortium) မှ အသိအမှတ်ြပု သတ်မှတ် ေပးထား ခဲ့ေြကာင်း
ေတွ့ရှိရသည်။
ေဇာ်ဂျီ (ZawGyi ) ြမန်မာစာလုံးသည် လက်ရှိ ြမန်မာ ကွန်ြပူတာ အသံုးြပုသူများ (End Users) နယ်ပယ်တွင် ေအာင်ြမင်မှု အရှိဆံုး၊ ကျယ့်ြပန့်စွာ အသံုးချမှု အများဆံုး၊ ေဖာင့်ထ်၏ ေသသပ်လှပမှုနှင့် အသံုးြပုရန် လွယ်ကူမှု အရှိဆံုး၊ အြငင်းပွားဖွယ်လည်း အြဖစ်ဆံုးေသာ ေဇာ်ဂျီ ဟု ေခါ်သည့် တစ်စိတ် တစ်ပိုင်း ြမန်မာ ယူနီကုဒ် စနစ် (ZawGyi Myanmar Unicode) ကို ြမန်မာ့အိုင်တီ နယ်ပယ်မှ ပညာရှင်ငါးဦး ပါဝင်ေသာ ေဇာ်ဂျီအဖွဲ့နှင့် အယ်လ်ဖာ မန္တေလး (Alpha Mandalay) တို့ ပူးေပါင်း၍ ယူနီကုဒ် ၄.၀ အေပါ်တွင် အေြခခံကာ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အခမဲ့ စတင်ထုတ်လုပ် ြဖန့်ချီခဲ့သည်ဟု သိရှိရသည်။
ေဇာ်ဂျီ ြမန်မာစာလုံး ကို ၂၀၀၈-ခုနှစ်၊ ဇန်န၀ါရီလ ၉ ရက်ေန့တွင် ေနာက်ဆံုး မွမ်းမံ ထုတ်လုပ်ခဲ့ေြကာင်း ေဇာ်ဂျီ ၏ ကိုယ်ပိုင် ဝဘ်ဆိုဒ် တွင် ေဖာ်ြပထားြပီး ေနာက်ဆံုးထုတ် ဗားရှင်း သည် မည်သည့် ယူနီကုဒ် ဗားရှင်းကို အေြခခံ ထားေြကာင်း ကိုမူ ေဖာ်ြပထားြခင်း အလျင်းမရှိေပ။ ေလ့လာသူ ပညာရှင်တို့၏ အလိုအရ ေဇာ်ဂျီ ြမန်မာစာလုံးသည် အသံုးြပုရန် လွယ်ကူမှု ရှိြခင်းနှင့် ေဖာင့်ပံုစံ ေသသပ်လှပြခင်း တို့မှအပ အြခားေသာ ယူနီကုဒ်-၅.၁.၀ ၏ စံသတ် မှတ်ထားချက်များအား လိုက်နာရန် ကိုမူ အြကီးအကျယ် ပျက်ကွက်ေနေြကာင်း ေလ့လာ ေတွ့ရှိရသည်ဟု ဆိုသည်။
ဥပမာ အားြဖင့် ဆိုရလှျင် ေဇာ်ဂျီ ြမန်မာစာလုံးသည် အထက်တွင် ဆိုခဲ့သည့် အတိုင်း ယူနီကုဒ် အဖွဲ့အစည်းမှ ြမန်မာ အက္ခရာနှင့် တိုင်းရင်းသား အက္ခရာများ အတွက် ကုဒ်ပိွုင့်ေနရာ သတ်မှတ်ချက် များကို မိမိလိုအပ်သလို အသံုးြပုထားြပီး အသံုးြပုသူများ (End Users) ၏ လိုအပ်ချက်များ ရှိေနချိန်တွင် အချိန်ကိုက် ထွက်ရှိလာခဲ့ေသာ အစွမ်းထက် ေဆးြမီးတို ပမာ ြဖစ်လာခဲ့သည်။ ေဇာ်ဂျီအေနြဖင့် အနာဂတ်တွင် ထွက်ရှိမည့် ဗားရှင်း အသစ်များနှင့် ပတ်သက်၍ လုပ်ေဆာင်ရန်မှာ လက်ရှိ ြဖစ်ပျက်ေနသည့် အသံုးြပုသူများ၏ အလွယ် လိုက်လိုြခင်း ဆန္ဒကို အေြခခံသည့် လတ်တေလာ ေတာင်းဆိုမှုများကို ြငင်းပယ်ကာ ယူနီကုဒ့် ၏ စံသတ်မှတ်ချက်များ အတိုင်း တိကျစွာ လိုက်နာထားေသာ ေဖာင့်ထ်ပံုစံ ေနရာချထားမှုများ နှင့် ြမန်မာစာ ေရးထံုးကို လိုက်နာမှုရှိေသာ လက်ကွက်ပံုစံသို့ တိုးတက်ထုတ်လုပ်ရန် သာြဖစ်ေြကာင်း လက်တေလာ ေတွ့ရှိရသည်။
ြမန်မာ့အိုင်တီ နယ်ပယ်မှ ပညာရှင်ငါးဦး ပါဝင်ခဲ့ေသာ ေဇာ်ဂျီ အဖွဲ့တွင် ပါဝင်သူ တဦးြဖစ်သည့် ဦးေသာင်းစုြငိမ်း သည် ြမန်မာနိုင်ငံ ကွန်ပျူတာ ပညာရှင်အသင်း တွဲဖက် အတွင်းေရးမှူး (၂) ြဖစ်ြပီး၊ e-government လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် အြခားေသာ ဝန်ြကီးဌာနဆုိင်ရာ နည်းပညာ လုပ်ငန်းစဉ်များ အတွက် ြမန်မာ စစ်အစုိးရ၏ တာဝန်ေပးြခင်း ခံထားရသူ၊ Inforithm-Maze Ltd. ၏ CEO တဦး ြဖစ်ေနြခင်း၊ အစ္စေရးနိုင်ငံ နိုင်ငံြခားေရး ဝန်ြကီးဌာန Mashav (Center for International Cooperation – Ministry of Foreign Affairs) ၏ ဖိတ်ြကားချက်ြဖင့် “e-Gov in Practice” သင်တန်းသို့ တက်ေရာက်ရန် ြမန်မာနုိင်ငံ ကုိယ်စားလှယ် အေနြဖင့် ဇွန်လ ၁၅ ရက်မှ ၂၅ ရက်ထိ တတ်ေရာက်ခဲ့ြခင်း၊ စသည့် အချက်လက် တုိ့ေြကာင့် ြဖစ်နုိင်ေြကာင်း အမည်မေဖါ် လုိသည့် ြမန်မာဘေလာ့ဂ်ဂါ တဦးက လူထုအသံကုိ ေြပာြကားခဲ့ပါသည်။
